Maria Klementyna Sobieska

Maria Klementyna Sobieska, herbu Janina, urodziła się 17 lipca 1701 w Oławie jako córka Jakuba Sobieskiego i Jadwigi Elżbiety Neuburskiej, wnuczka Jana III Sobieskiego.

Została zaręczona z Jakubem Stuartem, synem obalonego króla Jakuba II Stuarta i jego drugiej żony Marii z Modeny. Zaręczynom sprzeciwiał się ówczesny król Jerzy I; cesarz Karol VI Habsburg, aby zapobiec zawarciu małżeństwa, aresztował Marię Klementynę podczas podróży po Włoszech. Umieszczono ją w zamku Innsbruck, skąd udało jej się oszukać strażników i uciec do Bolonii dzięki udanej akcji irlandzkich oficerów w służbie Jakuba Stuarta; ich dowódca Karol Wogan opublikował później popularną relację. Tam, już bezpieczna, poślubiła narzeczonego, który znajdował się w Hiszpanii.

Ceremonia ślubna powtórzono 3 września 1719, we włoskim Montefiascone, w katedrze Świętej Małgorzaty. Maria Klementyna i jej małżonek zostali zaproszeni do Rzymu przez samego papieża Klemensa XI, który tytułował ich katolickimi władcami Anglii, Szkocji i Irlandii.

Małżeństwo Marii Klementyny okazało się nieszczęśliwe; źródłem konfliktu były różnice poglądów na wychowanie synów, a być może także na temat roli i pozycji małżonki króla. Po urodzeniu drugiego dziecka, pogrążona w depresji, opuściła męża i synów. Zamieszkała w klasztorze św. Cecylii w Rzymie, gdzie poświęciła się modlitwie i ascezie. Wkrótce zmarła i została pochowana w podziemiach bazyliki św. Piotra na Watykanie. W samej bazylice znajduje się monument poświęcony Marii Klementynie, który papież zamówił u Canovy, a inskrypcja brzmi: Maria Klementyna, królowa Wielkiej Brytanii, Francji i Irlandii.

Maria Klementyna Sobieska i Jakub Stuart mieli dwóch synów: Karola Edwarda Filipa Kazimierza Stuarta (31 grudnia 1720 – 31 stycznia 1788) i Henryka Benedykta Marię Klemensa Tomasza Franciszka Ksawerego Stuarta (11 marca 1725 – 13 lipca 1807), kardynała.